RobotAka

Yangilik

Google Yevropa qidiruvini o'zgartirdi: «29 yil tarixidagi eng katta sifat pasayishi»

EU Digital Markets Act talabi bilan Google Search Yevropada keskin o'zgardi: vertikal xizmatlar yuqoriga, real-vaqt narxlar olib tashlandi. Bu kimlarga ta'sir qiladi va nega muhim?

Bugun Google Yevropada Search natijalarini keskin o’zgartirdi — EUning Digital Markets Act (DMA) antimonopoliya qoidalariga moslashish uchun. Kompaniyaning o’zi buni quyidagicha ta’rifladi: «dunyodagi eng mashhur qidiruv tizimining 29 yillik tarixidagi eng katta xizmat sifati pasayishi» (Reuters’ga bergan bayonoti).

Bu oddiy yangilik emas — internetning asosiy «kirish eshigi» qanday ishlashini Yevropa Ittifoqi qonun bilan qayta chizayotganining eng yirik qadami.

Nima o’zgardi?

Reuters ma’lumotlariga ko’ra:

  • Vertikal qidiruv xizmatlari (VSS) ustuvor. Booking kabi mehmonxona, aviakompaniya va restoran agregatorlarining natijalari sahifa boshiga chiqariladi — tafsilotlari kamaytirilgan holda.
  • Google’ning o’z bloklari zaiflashadi. Mehmonxona/parvoz/restoran karusellari quyi tushiriladi va ulardan real-vaqt narxlar olib tashlanadi.
  • Reytingni Google algoritmi belgilaydi — lekin endi «o’z mahsuloti» ustunligi cheklangan.
  • Foydalanuvchi tajribasi: Google’ning o’zi millionlab yevropaliklarda test o’tkazgan — norozilik yuqori, odamlar kerakli natijani topish uchun so’rovni qayta yozishga majbur.

Nick Fox (Google Knowledge & Information bo’yicha katta vitse-prezident): «Bu o’zgarishlar yevropalik foydalanuvchilar tajribasini yomonlashtiradi — onlay posredniklarni mahalliy biznes hisobiga ko’taradi va odamlar har kuni ishlatadigan foydali funksiyalarni olib tashlaydi».

Nega Google bunga majbur?

Sxema oddiy: DMA «gatekeeper» (darvozabon) kompaniyalarga o’z xizmatlarini boshqalarga nisbatan ustun qo’yishni taqiqlaydi. Google 20 yilda EU antimonopoliya jarimalaridan jami €10,38 mlrd to’lagan; iyulda ham self-preferencing (o’zini ustun qo’yish) uchun jarima olgan. Yangi tartibga moslashmasa — yana jarima.

Google’ning shikoyati ham bor asosda: avvalgi DMA moslashuvlari yevropa bizneslarining to’g’ridan-to’g’ri buyurtma trafigini 30% ga tushirgan, endigi o’zgarish ham ularga zarar yetkazadi deb ogohlantiryapti. Ya’ni: kichik mehmonxona o’z saytiga tashrifni yo’qotadi, mijozlar agregatorga o’tadi — komissiya bilan.

Yevropa tashqarisida nima bo’ladi?

Hech narsa. Google aniq yozdi: «EU tashqarisidagi foydalanuvchilarga ta’sir qilmaydi». O’zbekiston foydalanuvchilari va noshirlari uchun ko’rinish o’zgarmaydi.

Nega bu bizga muhim

RobotAka’ning o’zi ham Google trafigiga tayanadigan loyiha: SEO strategiyamiz «Google qidiruvi → blog → Telegram» voronkasiga qurilgan. Shu sababdan bu yangilikni ikki yoqlama o’qish kerak:

  1. Platforma bog’liqligi riski real. Yevropa noshirlari bir qonun bilan trafigining shakllanishini o’zgardi. Bitta qidiruv tizimiga 100% tayanish — xavfli strategiya. Bizning Telegram kanaliga (@robot_aka) urg’u berishimiz ham shu sababli: «qidiruv + to’g’ridan-to’g’ri auditoriya» ikki oyoqli bo’lish kerak.
  2. Halollik nuqtasi: Google’ning «sifat pasayadi» bayonoti — PR jangovar pozitsiya ham. DMA tarafdorlari aksincha, raqobat natijani yaxshilaydi deb hisoblaydi. Haqiqat yillarda ma’lum bo’ladi; hozircha ikkala pozitsiyani ham eslab qo’ying.

Kuzatamiz: agar bu model «yaxshi» ishlasa, boshqa mintaqalar (va API’dagi AI-qidiruv Perplexity davri) ham shu yo’lda o’zgarishi mumkin.

Manbalar: Reuters eksklyuzivi (Foo Yun Chee, 08.09), Google/Nick Fox rasmiy bayonoti, RTE, Search Engine Roundtable.