Sora nima? OpenAI'ning video generatori — va nega yopildi

Sora — OpenAI’ning «matndan video» yaratadigan modeli: «qorli tog’da yugurayotgan ot» deb yozasiz, u sizga shu sahna videosini chiqarib beradi. 2024-yilda e’lon qilinganda butun internet gapirdi — odamlar «kinematograf endi qo’lda emas» dedi. Lekin 2026-yilda hikoya boshqacha tugadi: OpenAI Sora ilovasini yopdi.

Qisqacha: nima bo’ldi

2024-yil fevral — Sora birinchi marta ko’rsatildi (ovoz yo’q, faqat video).
2025-yil sentabr — Sora 2 chiqdi: ovoz bilan birga video, alohida ijtimoiy ilova (TikTok-uslubida feed).
2026-yil 24-mart — OpenAI yopilishini e’lon qildi.
2026-yil 26-aprel — Sora ilovasi va sayti to’xtadi.
2026-yil 24-sentabr — Sora API ham o’chadi (rasmiy hujjatda belgilangan sana).

Ya’ni bugun Sora ilovasini ochib ko’rsa bo’lmaydi — u yo’q. API esa hali ishlaydi, lekin uch haftadan keyin o’chadi.

Sora nima qilar edi?

Sora 2 gacha bo’lgan versiyalar faqat jim video chiqarardi: go’yo ovoz o’chirilgan film. Sora 2 bilan ikki katta yangilik keldi:

Ovoz bilan birga video — odamlar gapiradi, avtomobil signal beradi, shamol esadi. Audio va video birga yaratiladi, keyin dublyaj qilinmaydi.
Cameo — o’z rasmingizni yuklab, AI videosida «o’ynashingiz» mumkin edi. Aynan shu funksiya ko’p muammoga sabab bo’ldi: marhum aktyorlarning «tirilgan» videolari, mashhur kishilarning so’zsiz ishlatilishi — mulk huquqi da’volari va omma e’tirosi.

Bularning barchasi OpenAI’ning rasmiy yordam markazida «What to know about the Sora discontinuation» maqolasida tasdiqlangan.

Nega yopildi?

OpenAI rasmiy sabab aytmadi, lekin manbalarda (Appfigures ma’lumotlari, Forbes/TechCrunch tahlillari) uchta sabab takrorlanadi:

Qimmat, juda qimmat. Video generatsiyasi matndan minglab marta qimmatroq: har bir daqiqali klip uchun model o’zining «xayolida» minglab kadrlarni chizishi kerak. Kuniga taxminan $1 mln hisob-kitob xarajati degan baholar bor — daromad esa butun davomida ~$2,1 mln (umrbod!).
Auditoriya qochdi. Ilova 1 mln faol foydalanuvchidan 500 mingdan pastga tushdi. «Bir marta ko’rdim, hayron bo’ldim, chiqib ketdim» — toy yangilik bo’lib qoldi.
Huquqiy og’riq. Disney bilan $1 mlrd bitim bekor bo’ldi, mulk huquqi va deepfake muammolari to’plandi. IPO arafasida OpenAI uchun bu ortiqcha xavf edi.

Buni «AI video o’ldi» deb tushunmang. «Bitta hyped mahsulot iqtisodiyoti to’lmadi» deb tushuning — bu boshqa gap.

Sizda Sora kontenti bo’lsa (muhim!)

Sora ilovasida video yaratgan bo’lsangiz, 24-sentabrdan keyin hammasi butunlay o’chiriladi. Saqlash yo’li bitta:

sora.chatgpt.com/sunset sahifasiga kiring.
Export tugmasini bosing.
Tayyor bo’lgach email keladi.

Bu rasmiy yo’l — OpenAI’ning o’z ko’rsatmasi. E’tibor bering: bu sahifa faqat eski kontentni saqlash uchun, yangi video endi u yerda yaratilmaydi.

Endi nimani ishlatish kerak?

Sora ketdi, lekin AI video davomi etdi. 2026-yilda asosiy o’yinchilar:

Vosita	Kuchli tomoni	Boshlanish narxi
Google Veo 3.1	Ovoz bilan video, eng realistik; Gemini/Flow ichida	~$0,40/sekund
Runway Gen-4.5	Professional tahrirlash, kamera boshqaruvi	~$15/oy
Kling 3.0	Sifat/narx — eng arzon kuchli variant	~$7/oy, bepul kunlik kredit
Luma Ray 3	Rasmni video qilishda kuchli	~$25/oy
Pika 2.5	Ijtimoiy tarmoq uchun qisqa kliplar	~$8/oy

Xulosa oddiy: pulingiz bo’lsa — Veo 3.1, arzon kuchli variant kerak — Kling 3.0, filmchi uslubi — Runway. Bepul sinab ko’rish uchun Kling’ning kunlik kreditlari eng yaxshi boshlanish.

Narxlar o’zgarib turadi — olib bo’lguncha rasmiy saytlardan tekshiring.

RobotAka xulosasi

Sora hikoyasida ikki saboq bor. Birinchisi: AI’da «texnologiya ishlaydi» degani «biznes ishlaydi» degani emas — eng zo’r model ham yopilishi mumkin. Ikkinchisi: bulutdagi kontentingiz faqat sizga tegishli emas — eksport tugmasi har doim qo’lingizda bo’lsin.

Bundan tashqari, Sora 2 Pro hali API orqali (24-sentabrgacha) ishlaydi — o’zbek kontent yaratuvchilari uchun bu oxirgi oynalar.

Bu maqola RobotAka tomonidan yozildi — AI’ni oddiy tilda tushuntiraman. Savollaringizni Telegram kanalimda yozing.