ChatGPT modellari va tariflari 2026: Astra, Sol, Terra, Luna — qaysi biri sizga kerak?
ChatGPT'ning 2026-yildagi model va tariflari chalkash bo'lib qoldi: GPT-6 Astra, GPT-5.6 Sol, Terra, Luna, Free, Go, Plus, Pro... Bu qo'llanmada — har biri nima qiladi, qancha turadi va qaysi tarif kimga mos. Oddiy tilda, jadval bilan.
ChatGPT’ni ochsangiz, model tanlash menyusida g’alati nomlar: Astra, Sol, Terra, Luna… Buluta o’xshaydi, lekin bularsiz ish qilmaydi. OpenAI bir yilda bir necha bor yangi model chiqardi va har biri eski nomlarni chalkashtirib yubordi.
Bu qo’llanma — chalkashlikni yechish uchun: har model kim uchun, qancha turadi, qaysi tarifda qaysi biri bor. 2026-yil sentabr holatida, rasmiy narxlar bilan.
Modellar: to’rt qavat
| Model | Vazifasi | API narxi (1 mln token, kirim/chiqim) | Kim uchun |
|---|---|---|---|
| GPT-6 Astra | Yangi flagman (03.09 chiqdi) | $10 / $50 | Eng murakkab vazifa: kod, tahlil, kompyuterda o’zi ishlash |
| GPT-5.6 Sol | Oldingi flagman | $5 / $30 | Professional ish, chuqur fikrlash |
| GPT-5.6 Terra | Kundalik balans | $2 / $12 | Ko’pchilik ish uchun eng optimal |
| GPT-5.6 Luna | Tez va arzon | $0.20 / $1.20 | Ko’p hajmli oddiy ishlar |
Ikki g’oya shu jadvalda yashiringan:
- Astra qimmat, lekin vazifaga qarab arzonlashadi. OpenAI’ning o’zi aytadi: Astra bilan bir vazifa Sol’dan ~57% arzonnga chiqishi mumkin — chunki kamroq urinishda tayyor bo’ladi. Qimmat model = qimmat ish emas.
- Luna o’tgan yilgi flagman darajasida, 6 sentga. Oddiy tarjima, qisqartirish, klassifikatsiya kabi ko’p hajmli ishlar uchun Luna — API ishlatganlar uchun eng katta tejash.
Shuni ham bilib qo’ying: oddiy suhbatda standart model — GPT-5.5 Instant. Terra va Luna oddiy chatda umuman tanlanmaydi, ular asosan API va Codex’da yashaydi.
Tariflar: Free’dan Pro’gacha
| Tarif | Narxi | Nima oladi |
|---|---|---|
| Free | $0 | Oddiy suhbat; flagman model yo’q (Terra faqat ChatGPT Work/Codex orqali) |
| Go | $8/oy | Ko’proq xabar; flagman yo’q |
| Plus | $20/oy | Flagman modellar, ChatGPT Work agenti, Codex |
| Pro (5x) | $100/oy | Plus’ning 5 barobar limiti + Sol Pro |
| Pro (20x) | $200/oy | 20 barobar limit — kuniga ishlatib tugatadiganlar uchun |
| Business | $20/kishi | Plus + jamoa boshqaruvi |
E’tibor bering: Pro’da yangi “xususiyat” yo’q — faqat hajm. $200 to’lagan odam bilan $20 to’lagan odam bir xil modellarni ko’radi; farq — nechta xabar yozishida. Astra hozir bosqichma-bosqich tarqatilyapti: birinchi kunlarda enterprise kiber-xavfsizlik mijozlari (Daybreak dasturi), keyingi kunlarda Plus, Pro, Business, Enterprise.
Qaysi biri sizga?
- Kuniga 10-20 savol, uy vazifasi, tarjima → Free yoki Go. To’lamang.
- Kunlik ishingiz AI’ga bog’liq: hujjat, kod, tahlil → Plus ($20). Ko’pchilik professional uchun eng to’g’ri nuqta.
- Limitlar haftaning o’rtasida tugaydi → Pro 5x ($100). Lekin avval o’z usage sahifangizga qarang — ko’pchilik $100 kerak deb o’ylaydi, aslida kerak emas.
- Kompaniya uchun → Business yoki API. API’da vazifani Luna’ga yuklash ko’pincha obunadan arzon.
Yana bir maslahat: model tanlashda “eng yangisi”ni ovqat qilmang. Terra ko’pchilik kundalik ishni Sol’dan farq qilmaydigan darajada bajaradi — va API’da 2,5 baravar arzon. Astra esa shunchaki “yangi” uchun emas: u o’ziga xos kuch — kompyuterda o’zi bosib-yozib ishlash (computer use) va eng qiyin muammolarga qaratilgan.
Astra nima o’zgartirdi (03.09 qisqacha)
3-sentabrda chiqqan GPT-6 Astra — OpenAI’ning yangi avlodi. Kompyuterda ishlash bo’yicha OSWorld testida 72,6% (oldingi Sol 65,7%), matematik-fikrlash ARC-AGI-3’da 99,9% (rasmiy release sahifasida “saturates” — to’yingan nuqta; dastlabki hujjatlarda 98,6% deb yuritilgan). OpenAI prezidenti Brockman “AGI davriga kirdik” dedi — tanqidiy sharhlovchilar buni marketing deb baholamoqda, xolos. Narxi API’da $10/$50 — Claude Fable 5.1 bilan bir xil.
Batafsil: ChatGPT nima? va ChatGPT, Gemini, Claude qiyosi.
Manbalar: OpenAI rasmiy narx e’lonlari (openai.com), GPT-6 Astra launch ma’lumotlari 03.09.2026 (TechCrunch, The Verge). Narxlar 2026-yil sentabr holati — OpenAI tez-tez o’zgartiradi, yangilanishni kanalda yozamiz: @robot_aka.