Xitoy AI chiplari qimmatlashdi: Huawei 250K yuan, sabab — HBM xotirasi

Shu hafta chip jadvalimiz g’arb qismiga yangi harf qo’shdi — endi Xitoy qismi. Reuters va Bloomberg (10.09): xitoy AI chip ishlab chiqaruvchilari akseleratorlar narxini 20–50% oshirdi. Sabab — HBM xotira tanqisligi.

Nima bo’ldi

Quyidagi raqamlar manbalardan iqtibos:

|| Chip | Yangi narx | O’sish | |---|---|---| | Huawei Ascend 950DT | >250 000 yuan (~$35K) | +20–50% (2 oyda) | | Cambricon 690 (navbatdagi avlod) | — | +20–30% | | MetaX, Iluvatar CoreX | joriy + keyingi avlod | +20–50% |

Eskiroq kartalar ham qimmatlashdi — ya’ni Xitoyda «AI compute qo’shish»ning umumiy narxi oshdi.

Eng xarakterli detal: Iluvatar CoreX ByteDance’ga yetkazib berishni 100 000 GPU’gacha 2x oshirdi — ichki ishlatish uchun mo’ljallangan partiyalarni o’zgartirib. Xotira tanqis bo’lganda kim nima oladi — bu endi taqsimot masalasi.

Sabab zanjiri

HBM (High Bandwidth Memory) — AI protsessorlarining «tezkor xotirasi». Muammo zanjiri:

1. Ilg’or HBM bozori uchlik qo’lida: SK Hynix, Samsung, Micron — hammasi g’arb taqdirida emas, lekin ilg’or HBM eksporti Xitoy’ga cheklangan (2024 dekabr AQSH kontrollari).
2. Xitoy ishlab chiqaruvchilari kulrang bozorga tushdi — narx bir necha barobar qimmat.
3. Xotira — akseleratorning parts-list’ida katta ulush. Xotira qimmatlashadi — plata ham qimmatlashadi.

Va aynan shu: xotira devori Samsung-OpenAI hamkorligining sababi ham, Kepler Computing’ning butun biznes sababi ham, endi Xitoy narx inflatsiyasining sababi ham.

|| Kim | Nima qilayapti | |---|---| | Samsung-OpenAI | HBM4E ishonchli ikkinchi manba sifatida | | Kepler | EUV’siz HBM/SRAM zichligi — yangi material | | Xitoy ishlab chiqaruvchilari | kulrang bozor + narx oshirish | | Nvidia | HBM narxini o’z narxiga o’tkazmayapti (hali) |

Nega muhim

1. Xitoy almashtirish rejasi «chip»da emas, «xotira»da to’qnashdi. DeepSeek’ning 160K Huawei klasteri va litografiya mustaqilligi — logika chipida ilgarilash bor. Lekin HBM boshqa mutaxassislik: u yerda ASML emas, Samsung/Hynix/Micron devori. Sanksiya aynan shu qatlamga urildi.

2. Inference narxi — AI’ning «benzin narxi». Xitoy model poygasi arzon inference ustiga qurilgan (Groq va boshqalar). Agar lokal chip 50% qimmatlashsa, «Xitoy AI’si arzon» tezisi sinovdan o’tadi — narx ustunligi modellarga emas, quvvatga bog’liq bo’lib qoladi.

3. Narx signal sifatida. 250K yuan — bu taxminan $35K, ya’ni Nvidia H100 importining sanksiya oldi narxi bilan solishtiriladigan daraja. «Arzon lokal alternativ» pozitsiyasi shu narxda buziladi — aks holda pul ByteDance kabi ulkan xaridorga oqib o’tadi.

Halol chegara

Reuters «uch xitolik manba»ga tayanadi — rasmiy narx ro’yxati emas, spot-navbatlar bo’yicha. Kulrang bozor narxlari beqaror: bir manba «bir necha barobar qimmat» deydi, ikkinchisi 20–50% — bu diapazon o’zi noaniqlik belgisi. Bundan tashqari, narx oshirish talabni ham o’ldirishi mumkin: agar xaridorlar kutishni tanlasa, raqamlar orqaga qaytadi.

O’zbekiston uchun 3 saboq

1. Tanqislikni o’zgartiradigan narsa — narx emas, oqim. Iluvatar/ByteDance misoli: tanqis bo’lganda yetkazib berish katta o’yinchiga qayta taqsimlanadi. O’zbekiston kabi bozorlar uchun bu degani: «chip kutish» strategiyasi emas, mavjud quvvatni samarali ishlatish strategiyasi kerak.

2. Xotira — AI infratuzilmasining yashirin narxi. GPU sotib olish qarori har doim xotira bandligini ham o’ylashi kerak — server narxining katta qismi xotirada. Bu g’arbda ham, bizda ham bir xil.

3. Sanksiya ta’siri bilvosita. AQSH HBM eksportini chekladi — natija Xitoy ichida narx oshdi. Global miqyosda «kimning texnologiyasiga qaramsan» degan savol endi har bir IT-xarid uchun amaliy savol: bugun arzon variant ertaga tanqis bo’lishi mumkin.

---

Manbalar: Reuters, Bloomberg, Finimize