Google Finlandga €13 mlrd qo'yadi: Yevropadagi eng katta investitsiya
Google 2027-2028 yillarda Finlandiyada kamida €13 milliard investitsiya qiladi — Hamina, Kajaani, Muhos va Vaala'da yangi data-markazlar. Nega aynan Finlandiya: sovuq iqlim, yadro energiyasi, issiqlik qayta ishlatish. Rasmiy ma'lumotlar bilan.
AI infratuzilmasi poygasida yangi rekord: Google bugun Finlandiyada ikki yil ichida kamida €13 milliard ($15,1 mlrd) investitsiya qilishini e’lon qildi. Bu Google’ning Yevropadagi eng katta investitsiyasi — va Finlandiya tarixidagi eng katta yagona investitsiya.
Rasmiy ma’lumotlar
E’lon googlecloudpresscorner’da 09.09-da chiqdi. Qamrov:
- To’rt joylashuv: Hamina (mavjud markazning kengaytmasi) + Kajaani, Muhos, Vaala — uchta yangi data-markaz
- Muddat: 2027–2028 yillar
- Iqtisodiyot: qurilish bosqichida ~37 000 ish o’rni (podratchilar bilan); ishga tushgach ~7 000 doimiy ish o’rni; birinchi bosqich YaIM’ga yiliga o’rtacha €3,6 mlrd qo’shadi
- Energiya: yadro, shamol va batareya saqlash bo’yicha yangi shartnomalar — Google faqat mavjud quvvatga tayanmasdan, yangi elektr generatsiya qo’shishni rejalashtirmoqda (Ruth Porat)
Nega aynan Finlandiya
| Omil | Finlandiya afzalligi |
|---|---|
| Iqlim | Sovuq — server sovutishga kam energiya |
| Energiya | Yadro + shamol, barqaror arzon tarmoq |
| Elektr tizimi | Balanslash uchun batareya loyihalari |
| Ish kuchi | Yuqori malaka, data-markaz tajribasi 2009-dan |
Muhim detal: Google Yevropadagi barcha yangi data-markazlariga issiqlik qayta ishlash (heat recovery) tayyorgarligini dizaynga kiritadi — Hamina’dagi mavjud markaz allaqachon mahalliy tarmoqni isitadi. Vazir Sari Multala buni «jamiyat va energiya tizimiga foyda keltiradigan» investitsiya deb baholadi.
Kontekst: qarama-qarshi ikki dunyo
Xuddi shu haftada 10+ AQSH shtati data-markaz soliq imtiyozlarini qaytarib olyapti — mahalliy aholi elektr narxi oshishidan norozi. Finlandiya esa teskari yo’lda: davlat ushbu investitsiyani raqobatdan yutib oldi va uni milliy daromadga aylantirmoqda.
Farq — hamkorlik modelida. Google yangi elektr quvvat qo’shishga, mahalliy kollejlar bilan kadrlar tayyorlashga (100 talik bir yillik dastur, 4 400 ishchi uchun AI ko’nikmalari fondi) va biologik xilma-xillik fondlariga majburiyat oldi. Bu Patagoniya’dagi jim loyihadan farqli, ochiq model.
Kattaroq rasm
Bu — Xitoyning 2030 compute rejasi, ASML fotomask va Qualcomm-AWS bitimi bilan bir zanjir: AI poygasi endi chip emas, elektr va geografiya poygasiga aylanmoqda. Shimoliy Yevropa (Islandiya, Shvetsiya, Finlandiya) bu poyganing klassik poygasi — sovuq, barqaror, yadroli.
O’zbekiston uchun saboq
Finlandiya formulasi: barqaror energiya + malakali kadrlar + davlat hamkorligi = yirik investitsiya magniti. O’zbekistonning $1,5 mlrdlik AI rejasi ham xuddi shu uchta ustunga tayanishi kerak — aks holda data-markazlar undan o’tib ketadi.
Manba: Google rasmiy matbuot xabari (09.09.2026) + Reuters/CNBC/WSJ. Investmentday Europe’dagi Bloomberg hisobotiga ko’ra reja uchta yangi markaz + bittasining kengaytmasini o’z ichiga oladi.